|
Capoeira Nedir ?
Bu soruya istinaden çeşitli cevaplar ve yaklaşımlar var , fakat
bilinmesi gereken “Capoeira ; dövüş, dans, müzik ve akrobatik öğeleri
bünyesinde taşıyan bir dövüş ve savunma sanatı” olduğudur.
En eski tarihi yada tam doğuş bilgileri bilinmemekle beraber,
tahminler ölçüsünde yürütülen 600 yıllık bir tarihsel birikimin özetine
muhatabız. Capoeira’ nın ilk doğuş vatanı olarak Afrika bilinir. Siyahi
insanların kültüründen doğan ve kölelik dönemleri içersinde gizliden gizliye
gelişerek ölümcül bir dövüş sitili haline getirdikleri bu spor dalı,
kölelerin yer değiştirerek Brezilya, Portekiz ve değişik dünya ülkelerine
yayılarak merkezini Brezilya’ ya taşımıştır. Brezilya’ da yetişen çok sayıda
eğitmen dünyanın değişik ülkelerine yayılarak Capoeira meraklılarına bu
kültürü öğretmişler ve öğretmeye devam etmektedirler.
1890’ lı yıllara gelindiğin de özgürlüklerini kazanan siyahi
insanlar , girdikleri hayatta kalma mücadelesinde Capoeira’ nın onlara çok
büyük özgüven ve yarar getirdiklerini dile getirirler. Serbest kalan
insanlar, iş sahalarının darlığı nedeniyle bu sporuda kullanarak ya devlet
kademelerinde koruma olarak çalışmış yada eğitmen olarak kurslar
açmışlardır.
Sporun amaç dışı kullanılması ve zarar yönünün ağır basması
nedeniyle , 1932 yılına kadar yasaklanması da yine bu dönem içersinde
gerçekleşmiştir. 1900 yılında doğan ve gizli gizli Capoeira eğitimi alarak
Mestre olan (Mestre Capoeira’ da en yüksek seviye) Mestre Bimba 1932 yılında
devlet yetkilileri ile masaya oturmuş ve sporun resmileştirilerek federe
haline getirilmesini sağlamıştır.
Bundan sonra Capoeira hızlı bir şekilde gelişmiş ve içersine
yeni stiller alarak bugünkü modern hale dönüşmüştür. Dünya’ da bu denli
içinde çeşitliliği barındıran başka bir dal olmadığı için Capoeira kendi
başına bir ayrıcalığı temsil etmektedir.
Capoeira müzik eşliğinde yapılması ve oyunun şeklini müziğin
belirlemesi nedeniyle kendini diğer savunma sporlarından ayıran belirgin
özelliklerinden biridir. Capoeira’ yı üç ana sitil altında incelemek
mümkün. Angola; Capoeira’ nın doğuş sitilidir. Yere yakın oynanan, yavaş ve
gayet sakin oynanan bir stildir. Bengula; ufak akrobatik öğeleri içersinde
barındıran, yere yakın oynandığı gibi yüksek’ te oynanabilmektedir. Oyun
içerikli figürlerin ağırlıkta olduğu stil yaygın olarak oynanmaktadır.
Hegional; Mestre Bimba tarafından Capoeira’ ya kazandırılan bu sitil şu anda
dünyada en yaygın olarak oynanan sitildir. Müziğin sertliği ile beraber
oyununda serleştiği, hızın arttığı ve akrobatik öğelerin ağırlıkta olduğu,
rakibin düşürülüp teknik üstünlükle alt adile bildiği bir sitildir. Bunların
dışında çeşitli Mestrelerin geliştirdiği özel stiller de vardır.
1994’ ün kış aylarında vizyona giren ve başrolünü ünlü dövüşçü
Marc Dacascos’ un oynadığı “The Only Strong” (Güçlülerin Dünyası) adlı film
konu itibariyle Capoeira hakkında bilgi ve görsel öğeleri sunmuş, ardından
da Türkiye’ de bu spor adına kıpırdanmalar başlamıştır.
İlk zamanlar birbirlerinden habersiz bir araya gelerek elde
ettikleri kasetlerden çalışan arkadaşlar zaman içersinde bu işin başka
illerde’ de olduğunu öğrendiklerinde birbirleri ile irtibata geçmiş ve
buluşmalar
düzenleyerek hem kaynaşmışlar hem de bilgilerini paylaşma imkanı
bulmuşlardır.
Nihayetinde
2001 yılında Bilkent ve Hacettepe Üniversitelerinde eğitim gören iki
arkadaşımız İrtibatta olduğu Portekiz Capoeira Federasyon başkanı,
profesyonel bir Capoeira eğitmeni olan NELSON ANDREDA BARROS' u diğer
gruplarında katkıları ile Türkiye' ye getirttiler. Bursa ve Ankara' da
kaldığı yaklaşık 2 aylık bir zaman diliminde arkadaşlarımıza saldırı ,
savunma, teknik hareketler, müzik ve Capoeira Felsefesinin eğitimini verdi.
Eğitim verdiği arkadaşlara eğitmenlik yetkisi vererek her birini sertifika
ile ödüllendirdi. Bundan sonra Türkiye' de Show ve gösteri sanatı olarak
bilinen bir branşın yerine gerçek anlamda hocasıyla, düzenli eğitimiyle,
kısacası her şeyi ile Capoeira eğitimi verilmeye başladı.
Çalışmalar bu yönde hızla ilerlerken grup ve okullardan ayrılmalar oldu.
Ayrılan öğrenciler ya kendi başlarına yeni bir grup kurdular yada yurt
dışından irtibat kurdukları okulların temsilciliklerini aldılar. Bu gün
ülkemizde 15 e yakın farklı grubun resmi temsilciliği bulunurken, bunlara
bağlı çok sayıda il, okul ve bağımsız çalışan gruplarda mevcuttur.
2004 Yılında Oficina Da Capoeira Türkiye temsilciliğini alan Hızır
Kul(Pauto) ve Sinan Yüksel (Crocodilo) Avrupa’ dan katılan 21 profesyonel
sporcu ile ilk festivalini gerçekleştirmiştir. Hızla büyüyen grup
Türkiye’nin dört bir yanında bir çok ile yayılmış ve 2006 yılının hemen
başında Çok sayıda öğrenci ve eğitmenin katılımı ile gücünü arttırmıştır.
Oficina Capoeira
hocası aynı zamanda ülkemizi sık sık ziyaret ederek eğitimlere gelen Mestre
Dende Aldığı bir karar sonucu, grubun ismini ve logosunu değişme ihtiyacı
duymuştur. Türkiye’ de bulunan Oficina Capoeira Temsilciliği bundan sonra
adını “Mundo Capoeira” olarak değişmiş ve haricinde hiçbir şeyde kesinlikle
değişiklik yapılmamıştır.
Capoeira Derneği’ de 2007 yılında kurulan ilk
resmi Capoeira Derneklerinden biridir. Samsun Büyükşehir belediyesi
bünyesinde açtığı resmi kurslarda eğitim vererek çalışmalarını
sürdürmektedir.
Capoeira Derneği Başkanı
Güngör DOĞANAY
 |
